Ozon gazı ilk önce su arıtma sektöründe dezenfeksiyon amaçlı olarak kullanılmaya başlanmıştır. İlerleyen araştırma sonuçlarıyla beraber ozonun yüksek oksitleme kapasitesi nedeniyle su arıtma sektöründe birçok amaçla kullanılmaya başlanmıştır. Burada endüstrileşmenin sebepleri ve sonuçlarından bahsetmeyeceğiz. Burada dünyamızı üretimi sırasında zaten kirlettiğimiz bazı kimyasalların üretimini azaltacak yöntemden OZON uygulamasından bahsedeceğiz.

Biz Çevre Mühendisleri için dizayn, yatırım ve işletme açısından en geniş kapsamlı çalışma alanımız halen atıksu
arıtma sektörüdür.

Ancak şimdiye kadar bu konularda ve özellikle de endüstriyel nitelikli atıksuların arıtılmasında hep ozon dışındaki tüm
koagülasyon kimyasalları kullanılmıştır.

Halen daha ülkemizdeki atıksu arıtma sektöründe yapılan yatırımlar incelendiğinde ozon dışındaki tüm koagülantların
kullanıldığı belirgin bir şekilde görülmektedir.

OZONUN KOİ (COD) GİDERİMİNDE KULLANILMASI

Özellikle kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ, kimyasal kirlilik yükü, COD) yüksek olan atıksularda birkaç
koagülant kullanılmaktadır. Bunlar için ayrı ayrı hazırlama, dozlama, karıştırma sistemleri dizayn
edilmekte ve böylelikle de hem ilk yatırım hem de işletme maliyeti yüksek tesisler kurulmuş olmaktadır.

Bu konuda atıksu arıtma sistemlerinde kullanılan ozon, ön arıtma ile biyolojik arıtma arasında
uygulanmasıyla atıksulardaki kimyasal yükün düşürülmesinde önemli katkılar sağlamaktadır.
Böylelikle kimyasal ve biyolojik arıtmaya verilecek organik yük düşürülerek arıtma tesisi çıkış suyu
kalitesinde ciddi artışlar görülmektedir.

Ozon özellikle kirlilik yükü fazla olan endüstri (tekstil, deri, süt, boya) sektörlerinde kullanımı ile yüksek
oranda COD giderimi sağladığı yapılan araştırmalarda görülmüştür.

Ozon gazı, çok yüksek oksitleme kapasitesi nedeniyle halen kullanılmakta olan birçok koagülantın yerini
almaya başlamıştır. Böylelikle ilk yatırım ve işletme maliyeti düşük sistemler dizayn etmek mümkündür.

Ozon gazının atıksu uygulamasında sadece bir ozon jeneratörü ve temas tankı (yarılanma ömrü kısa
olmasından dolayı daha küçük boyutlarda) olması dizayn için yeterlidir. Bununla birlikte kontrolü diğer
kimyasallara nazaran daha kolay olan bir uygulamadır.

Özellikle tekstil, deri ve kâğıt sektörlerinde üretimin belirli aşamalarında kullanılan birçok oksitleyici ve
ağartıcı özellik taşıyan kimyasallar yüksek oranlarda kullanılmaktadır. Bu kimyasalların kullanımı yerine
ozon gazı ile bu işlemlerin yapılmasıyla atıksu arıtma tesisine gelecek organik yükünde düşürülmesi ve
buna bağlı olarak yatırım ve işletme masraflarından çok büyük tasarruflar sağlanacaktır. Atıksu arıtma
tesisinin tasarımından önce bu konuda ön çalışmaların yapılması çok daha iyi sonuçlar vereceği kesindir.

OZONUN ARITILMIŞ SUDAKİ RENK GİDERİMİNDE KULLANILMASI

Atıksu arıtma sistemlerinde ise en zor uygulamalardan biride renk giderimidir. Bu konuda ozon en uygun
çözümdür. Özellikle tekstil, deri endüstri atıksularında renk büyük bir problemdir.

Yapılan araştırmalarda renk giderimi konusunda %99 verimlere ulaşılmıştır ki bu değer kullanılan diğer
kimyasal yöntemlerin erişemeyeceği bir verimdir.

OZONUN ATIKSU ARITMA TESİSİNDEN OLUŞAN BİYOLOJİK ATIK ÇAMUR MİKTARININ AZALTILMASINDA

Yapılan araştırmalarda ozonun aktif çamur sistemlerinde, çamur geri devir hattı üzerinde dizayn edilerek
kullanımı ile arıtma verimine pozitif katkıları yanında oluşan biokütle miktarının da azalmasında ve çamur
çökelme problemlerinde çok iyi katkılar sağladığı görülmüştür.

Geri devir hattında kullanılan ozon ile aşırı çamur hem karbondioksit ve suya dönüştürülmekte hem de
biyolojik olarak parçalanabilen organikler haline gelmektedir.

Yapılan yurtdışı çalışmalarında, tesislerde aşırı çamur üretilmediği gibi havalandırma havuzunda
inorganik katı birikimi de önemsiz seviyelerde kalmaktadır.

OZONUN ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇIKIŞINDA DEZENFEKSİYON AMAÇLI KULLANIMI

Bu yöntemde ozonun yüksek oksidasyon gücü nedeniyle klasik dezenfeksiyon kapasitesinden
faydalanılmaktadır.

Atıksu arıtımında ozon kullanımına ilişkin yapılan çalışmalar dünyada hızla artmaktadır.