|
Ozon gazının tarihine bakıldığında görüleceği gibi ilk su dezenfeksiyonunda kullanılmaya başlanmış ve ilk araştırmalar bu konuda yapılmıştır. İlerleyen zamanlarda dezenfeksiyon kabiliyeti konusunda yapılan araştırmalar ilerledikçe ve diğer dezenfektanlara göre kullanıldığı sistemlerde kalıntı bırakmamasınedeniyle başka sektörlerde de kullanılmaya başlanmıştır. Ozon gazının üretim teknolojisi 1980’li yıllara gelindiğinde nispeten kolay ve ucuz olmasıyla paralel olarak kullanım alanları artmıştır.
Gıda işleme ve suların dezenfeksiyonunda Avrupa’da yıllardır kullanılmasına rağmen, ozonun Amerika’daki gıda endüstrisinde kullanımına Amerika Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ancak 2001 yılında izin vermiştir Günümüzde ozon gıda endüstrisinde; yüzey hijyeni, ekipman dezenfeksiyonu gıdaların mikrobiyal kalitesini korumak ve artırmak amacı ile kullanılmaktadır. Ozon ile ilgili yapılan çalışmalar halen devam etmektedir.
|
 |
Özellikle gıda sektöründe genelde klor bileşikleri kullanılmaktadır. Ancak klor kalıntıları sağlık açısından endişe yarattığından gıda sektöründe, daha güvenli dezenfektanların kullanımına yönelik arayışlara girişilmiştir. Bu yüzden ozon; gerek temas süresinin kısa olması ve gerekse de zehirli kalıntı bırakmaması gibi nedenlerle geleneksel dezenfektanlara iyi bir alternatif olmuştur. Nitekim günümüzde gıda işletmelerinde büyük modifikasyonlar yapılmadan, küçük bir alana ozon sistemini kurmak mümkün olmaktadır.
Gıda endüstrisinde en çok kullanılan dezenfektanlardan birisi klor olmasına rağmen mikroorganizmalar üzerine etkisinin sınırlı olduğu belirtilmektedir. Nitekim klorun izin verilen konsantrasyonlarında mikroorganizma popülasyonunda sadece 1 veya 2 logaritmik azalma olmaktadır. Ayrıca, trihalometanlar gibi zararlı klor kalıntılarının atık su ile çevreye yayılmaktadır.
Ozonun oksitleme gücünün klordan daha güçlü olması ve etki spektrumunun daha geniş olması nedeni ile gıda endüstrisinde potansiyel bir dezenfektan olarak kullanılmaya başlamıştır. Gıda endüstrisinde içme suları, balık üretim ve işleme tesisleri, meyve ve sebze işleme tesisleri, kuru gıdalar, piliç karkaslarının dezenfeksiyonu ile işletme sularının yeniden kullanımı gibi çok farklı alanlarda ozon uygulamaları yapılmaktadır.
Taze gıdaların üreticiden tüketiciye ulaşana kadar; hasat, depolama, ürüne işleme ve ulaşım gibi çeşitli aşamalarda %30’a kadar önemli bir kısmının bozulduğu belirtilmektedir. Gıdaları korumak amacı düşük konsantrasyonlarda daha kısa temas süresi ile geniş spektrumda mikroorganizma inhibisyonunu sağlayan ozon uygulamaları gıda endüstrisinde başarı ile uygulanmaktadır. Geleneksel dezenfektanlara iyi bir alternatif olan ozon üretiminde kullanılan jeneratörlerin, teknolojinin ilerlemesine bağlı olarak küçük ölçekte yer kaplaması, ozonun kalıntı bırakmaması, kanserojen ve mutajen olmaması gibi nedenlerle de gıda endüstrisinde sıkça kullanılacak en iyi dezenfektandır.
Gıda güvenliğini sağlamak, kayıpları minimuma indirmek ve gıda stabilitesini koruyabilmek amacıyla günümüzde HACCP'in gıda endüstrisinde uygulamaları devam etmekte ve gelişmektedir. Gıda üretiminde gerekli önlemler alınarak sağlıklı ve güvenli ürünlerin sunulması ve standartlara uygunluğun sağlanması konusunda ozon sistemleri en iyi yöntemlerden biri olarak araştırmaları halen devam etmektedir.
|